A new early Pliocene locality Tepe Alagöz (Turkey) reveals a distinctive tooth phenotype of Trischizolagus (Lagomorpha, Leporidae) in Asia Minor

Stanislav Čermák, Peter Joniak, and Bora RojayPlain Language Abstract

Pliocene mammal faunas of Turkey are still poorly understood. They are mostly represented by scarce and fragmentary rodent associations. Remains of leporids (members of Leporidae, the family of rabbits and hares) are very rare, occurring sporadically only in a few localities. Here we describe the new locality Tepe Alagöz (located ~100 km NE of Ankara) representing the first reported Pliocene locality of Turkey with sufficiently rich material of leporids allowing a reliable evaluation of features important for species identification. The locality also yielded several rodents suggesting the age at about 5 million years ago. The leporid under study represents a medium-sized species characterized by peculiar morphology of premolars and incisors. It was identified as Trischizolagus gambariani, the taxon first described from the coeval locality Nurnus in Armenia. The remarkable fossil material allowed a detailed morphometric re-description of this poorly known species and discussion on possible scenarios for the evolution and dispersal of the early leporids in Asia Minor.

Resumen en Español

La nueva localidad del Plioceno temprano de Tepe Alagöz (Turquía) revela un fenotipo de diente distintivo de Trischizolagus (Lagomorpha, Leporidae) en Asia Menor

Los restos de lepóridos del Plioceno son muy raros en Anatolia y solo se encuentran esporádicamente en unas pocas localidades. La nueva localidad de Tepe Alagöz (Cuenca de Çankırı) es la primera localidad del Plioceno documentada en Turquía con material de lepóridos suficientemente rico para determinar la variabilidad morfométrica en dientes de importancia taxonómica. La localidad también proporcionó restos de roedores Occitanomys debruijni, Allocricetus cf. ehiki, Pseudomeriones hansi, y un lagomorfo ocotónido. La asociación sugiere una edad de Plioceno temprano (MN14), de aproximadamente la misma edad o algo mayor que la de İğdeli (Cuenca de Sivas). El lepórido de tamaño mediano se caracteriza por un p3 de casi exclusivamente un patrón “Nekrolagus” con anterocónido estrecho y anterofléxido muy variable. Está asociado con un P2 con paraflexo corto, hipoflexo largo y mesoflexo de desarrollo moderado, y un I1 que se acorta de forma anteroposterior con una muesca anterior poco profunda, en forma de V, sin cemento. El lepórido se identificó conjuntamente con Trischizolagus gambariani descrito a partir de restos de la localidad costera de Nurnus (Armenia). En este trabajo se proporciona una designación de lectotipo y una diagnosis modificada de la especie. El registro fósil disponible de Trischizolagus indica que la parte noroeste del área peri-Paratetis estaba habitada por T. dumitrescuae, pero al sur y sureste por una distinta: T. gambariani. El único hallazgo adicional comprobado de Trischizolagus en Anatolia fue en Tozaklar (MN15), pero debido a la escasez de material fósil es imposible determinar la especie de forma definitiva.

Palabras clave: Tepe Alagöz; Turquía; Plioceno; Rodentia; Lagomorpha; Trischizolagus gambariani

Traducción: Enrique Peñalver (Sociedad Española de Paleontología)

Résumé en Français

In progress

Translator: Antoine Souron

Deutsche Zusammenfassung

Die neue frühpliozäne Fundstelle Tepe Alagöz (Turkei) offenbart einen besonderen Zahn-Phänotypen von Trischizolagus (Lagomorpha, Leporidae) in Asia Minor

Leporiden-Überreste aus dem Pliozän sind sehr selten in Anatolien und treten nur an einigen wenigen Stellen sporadisch auf. Die neue Fundstelle Tepe Alagöz (Çankırı Becken) ist die erste nachgewiesene pliozäne Fundstelle in der Türkei, die genug Leporiden-Material aufweist, um die morphometrische Variabilität bei taxonomisch wichtigen Zähnen bestimmen zu können. Die Fundstelle lieferte auch Überreste der Nagetiere Occitanomys debruijni, Allocricetus cf. ehiki, Pseudomeriones hansi und einen ochotoniden Lagomorphen. Die Assemblage weist auf ein frühpliozänes Alter (MN14) hin und ist damit genauso alt oder etwas älter als die in İğdeli (Sivas Becken). Der mittelgroße Leporide ist dadurch characterisiert, dass der p3 ein beinahe ausschliesliches “Nekrolagus” –Muster aufweist mit schmalem Anteroconid und sehr variablem Anteroflexid. Dazu kommt, dass der P2 einen kurzen Paraflexus, langen Hypoflexus und moderat entwickelten Mesoflexus hat und der I1 anteroposterior verkürzt ist mit einer flachen V-förmigen, zementfreien anterioren Kerbe. Der Leporide wurde mit Trischizolagus gambariani co-identifiziert, der in der gleichaltrigen Fundstelle Nurnus (Armenien) beschrieben wurde. Eine Lectotypen-Bezeichnung und verbesserte Diagnose der Art wird in dieser Arbeit vorgelegt. Der vorhandene Fossilnachweis von Trischizolagus weist darauf hin, dass der nordwestliche Teil des Peri-Paratethys-Gebiets von T. dumitrescuae bevölkert wurde, im Süden und Südwesten jedoch vom klar unterscheidbaren T. gambariani. Der einzig andere nachgewiesene Fund von Trischizolagus aus Anatolien wurde aus Tozaklar gemeldet (MN15), jedoch ist wegen des spärlichen Fossilmaterials eine endgültige Artbestimmung nicht möglich.

Schlüsselwörter: Tepe Alagöz; Turkei; Pliozän; Rodentia; Lagomorpha; Trischizolagus gambariani

Translator: Eva Gebauer

Arabic

Translator: Ashraf M.T. Elewa

Polski

Nowe stanowisko z wczesnego lokalizacja pliocenu Tepe Alagöz (Turcja) ujawnia charakterystyczny fenotyp zęba Trischizolagus (Lagomorpha, Leporidae) w Azji Mniejszej

Plioceńskie szczątki zającowatych są bardzo rzadkie w Anatolii, występują sporadycznie tylko w kilku stanowiskach. Nowe stanowisko Tepe Alagöz (Basen Çankırı) jest pierwszym opisywanym stanowiskiem z pliocenu w Turcji z wystarczająco bogatym materiałem zającowatych do określenia zmienności morfometrycznej dla taksonomicznie istotnych zębów. Stanowisko zawiera także szczątki gryzoni Occitanomys debruijni, Allocricetus cf. ehiki, Pseudomeriones hansi i szczekuszek. Zespół szczątków sugeruje wiek określony na wczesny pliocen (MN14) podobny lub nieco starszy niż stanowisko İğdeli (Sivas Basin). Średniej wielkości zającowaty charakteryzuje się p3 prawie wyłącznie w typie „Nekrolagus” z wąskim anterokonidem i bardzo zmiennym anterofleksidem. Jest to związane z P2 o krótkim parafleksusie, długim hypofleksusie i umiarkowanie rozwiniętym mezofleksusie oraz przednio-tylnie skróconym I1 z płytkim, bezcementowym przednim wycięciem w kształcie litery V. Zającowaty był współzidentyfikowany z Trischizolagus gambariani opisanym w równowiekowym stanowisku Nurnus (Armenia). W tym artykule przedstawiono oznaczenie lektotypu i diagnostykę gatunku. Dostępny zapis kopalny Trischizolagus wskazuje, że północno-zachodnia część obszaru okołoparatetydowego była zasiedlona przez T. dumitrescuae, ale na południu i południowym wschodzie przez odrębnego T. gambariani. Jedyne inne udowodnione znalezienie Trischizolagus z Anatolii zostało opisane z Tozaklar (MN15), ale ze względu na niedobór materiału kopalnego niemożliwe jest określenie gatunku.

Słowa kluczowe: Tepe Alagöz; Indyk; Pliocen; Rodentia; Lagomorpha; Trischizolagus gambariani

Translator:  Krzysztof Stefaniak